***

چند گام تا لحظه تاریخ‌ساز

باران: این روزها و در حالی که بحث پیرامون انتخابات ریاست‌جمهوری آینده در ایران بالا گرفته‌است، ‌تحریریه وبسایت بنیاد باران نیز چند پرسش را با متفکران و سیاستمداران در میان گذاشته‌است. خواننده پی‌گیر مباحث مربوط به انتخابات احتمالا درمی‌یابد که این پرسش‌ها را چندی پیش سیدمحمد خاتمی در یکی از جلسات سخنرانی خود طرح کرد. اما صرف‌نظر از هرگونه گمانه‌زنی درباره کاندیدای احتمالی اصلاح‌طلبان، پاسخ به این سئوال‌ها می‌تواند استراتژی اصلاح‌طلبان را برای ورود به عرصه انتخابات تعیین کند. همراه ما باشید.

اصلاحات چیست و ما در پی چه خواسته‌هایی باید باشیم؟
اصلاحات مرز بین انقلاب و انفعال است. سخن از اصلاحات یعنی این که نه مدافع انقلاب به معنای دگرگونی و براندازی حکومتیم و نه مدافع انفعال و بی عملی، بلکه مدافع اصلاح ساختارها و بنیان های حکومتیم. بنابراین اصلاحات ملازم است با عقلانیت، صبوری و انتظارات حداقلی. طبیعی است که وقتی سخن از اصلاحات می گوییم، دیگر نمی توانیم رفتارهایی از خود بروز بدهیم یا انتظاراتی داشته باشیم که در حیطه انقلاب معنا پیدا می کند، یا آنقدر نمی توانیم به وادادگی دچار شویم که چیزی جز انفعال معنا پیدا نکند. بلکه اصلاحات حرکتی است مبتنی بر عقلانیت علمی برای اصلاح ساختارهای حکومت و همراه با آن حتما باید صبوری و انتظارات حداقلی را به همراه داشته باشیم. متاسفانه مردم ایران در تمامی امور زندگی بسیار واقع گرا و حسابگرند، اما به محض اینکه وارد حوزه سیاست می شوند، همه آرمانگرا می شوند و چنان انتظار تحول های آنی را دارند که متاسفانه سررشته کار را از دست خارج می‌کند. از مشروطه تاکنون ما متاسفانه به دلیل همین روحیه ایرانی ها، شاهد خیزهای کوتاه مدت و افت های دراز مدت هستیم. یا چنان به هیجان می‌آییم که می خواهیم این دیر خرابات را به آن بهشت برین تبدیل کنیم، یا این که مایوس می شویم و قهر می کنیم. بنابراین واقعیت این است که اصلاح طلب واقعی به اصلاح مستمر و آرام و عقلایی و مبتنی بر واقعیات جامعه نظر دارد و همیشه در صحنه است و هیچ وقت بیکار نخواهد ماند، چون همیشه جایی برای اصلاح سیستم باقی است.

با توجه به شرایط موجود چه کارهایی را باید انجام دهیم و چگونه می‌توانیم به انتخابات ورود کنیم؟
از دیدگاه من متاسفانه بسیاری از دستاوردهای دوران اصلاحات در سه سال گذشته تخریب شده است. هشت سال اصلاحات با تمام ضعف ها و کاستی ها، در عین حال از درخشان ترین دورانهای تاریخ معاصر ایران است. ما در آن دوران رفته بودیم که راه خودمان را پیدا کنیم و تمام زیرساختها را منطبق بر زندگی در آغاز هزاره سوم پیاده کنیم و تمام شاخص ها نشان می دهد که این سخن من سخنی درست است. آن دوره در تمام عرصه های سیاست داخلی و خارجی، اقتصاد، فرهنگ و هنر، روابط اجتماعی و حتی ورزش موفق بودیم، اما در سه سال گذشته در مقابله با دوران اصلاحات، بسیاری از این زیرساختها تخریب شد. مردم هم در حال حاضر با تمام وجود خواستار یک تحول اساسی و رویکرد تحول خواه برای بازگشت به مسیر قبلی هستند، چون اگر روند گذشته ادامه پیدا می کرد، الان در مسیر اصلی بودیم. ما امروز به بیراهه می رویم و امروز حضور در انتخابات ریاست جمهوری از سوی اصلاح طلبان به طور قطع باید با رویکرد تحول خواهی باشد.

آیا توده مردم برای شرکت در انتخابات انگیزه کافی و لازم را دارند؟
به اعتقاد من امروز مردم در بدترین شرایط روحی روانی به سر می برند. وضعیت اجتماعی، سیاسی و اقتصادی به گونه ای است که در تاریخ معاصر ایران یکی از بی ثبات ترین دوران ها را تجربه می کنیم و به همین دلیل شرایط روانی مردم خوب نیست. از دیدگاه من سوای آنچه همیشه قاعده است و حکومت در نزدیکی انتخابات بر طبل تبلیغات می کوبد و بالاخره بخشی از مردم را با انگیزه های دینی و مانند آن به پای صندوق ها می آورد، اما اکثریت خاموشی که هر روز بر تعدادشان افزوده می شود، تنها در صورتی در انتخابات شرکت می کنند که عزم و اراده ای برای تحول ببینند و آن را هم در هیچ جا جستجو نمی کنند، مگر در جریان اصلاح طلبی که مظهر این جریان هم شخص سید محمد خاتمی است.