آشنایی با آرا ، نظرات و اندیشه‌های امام خمینی (ره) برای جوانان و نسل های بعد از انقلاب و همچنین بازخوانی این افکار برای نسلی که جمهوری اسلامی را در ایران بنیان نهادند، از آن رو که آن را مقیاسی برای سنجش اعمال و رفتار خود قرار دهند، بیش از پیش ضروری می‌نماید. جهاد دانشگاهی واحد تربیت معلم با هدف زنده نگه‌داشتن یاد و طریقت آن امام همام» ، نخستین کنگره ملی دوسالانه بررسی اندیشه‌های فرهنگی و اجتماعی حضرت امام خمینی(ره) را با همکاری مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) و برخی نهادها و مراکز فرهنگی برگزار می‌کند. مهلت ارسال چکیده مقالات : 15 آبان‌ماه 1388- مهلت ارسال اصل مقالات : 30 آذرماه 1388- مراسم اختتامیه : تهران ـ بهمن‌ماه 1388 [ادامه ...]

انقلاب‌ها باعث شکل‌گیری دوره جدید زندگی و تفکر در جوامع می‌شوند. این امر خود می‌تواند به شکل‌گیری تمدن و هویتی جدید بینجامد که کمتر ارتباطی با شعارهای انقلابی دارد. به نوعی این از نتایج ناخواسته و مهم انقلاب‌های بزرگ است. انقلاب اسلامی نیز از انقلاب‌های مهم و بزرگ - اولین و مهم‌ترین انقلاب دینی در دوره مدرن- است و از این رو انتظار می‌رود که موجب تغییراتی شگرف شود. این انقلاب در خود تمام نمی‌شود،بلکه به امر فراتر از خود تبدیل می‌شود،چیزی که من از آن به عنوان «تمدن و هویت تمدنی» نام می‌برم. [ادامه ...]

نهضت ملی از یک سو معلول زنده شدن اسلام سیاسی در دهه بیست و از سوی دیگر تقویت آن برای دوره های بعدی شد. البته به نظر من، اسلام سیاسی بعد از نهضت ملی، به ملی گرایی موجود در نهضت ملی پشت کرد و راه خود را از آن جدا کرد. [ادامه ...]

باران: نسل جدیدی که رویدادهای ایران را دنبال می‌کند شاید با تاریخچه سازمان اوپک آشنایی نداشته‌باشد. آن‌قدر نام این سازمان به گوشمان خورده که تصور می‌کنیم همه چیز را درباره‌اش می‌دانیم و همین ما را از تحقیقات بیشتر منصرف می‌کند. اما اوپک تاریخچه جذابی دارد و از همان لحظه تشکیل منشا اتفاقات بسیاری شده‌است که دانستن آنها خالی از لطف نیست. خبرنگار سایت باران در گفت‌وگو با دکتر حمید ظاهری به این اتفاقات پرداخته‌‌است، مثل حادثه گروگان‌گیری در اوپک توسط کارلوس، تروریست معروف بین‌المللی. دکتر ظاهری نزدیک 9 سال سخنگوی این سازمان در دبیرخانه اوپک بوده‌است. وی پس از بازنشستگی از صنعت نفت همچنان به عنوان مشاور و مدیر عامل شرکت‌های نفتی خارجی در ایران مشغول به کار است و اکنون حدود 45 سال از سابقه کاری او در در زمینه انرژی، ‌به‌خصوص نفت و گاز می‌گذرد. [ادامه ...]

باران: هنوز هم گفتنی‌ها درباره ملی شدن صنعت نفت بسیار است. این رویداد تاثیر قابل توجهی بر تاریخ ایران گذاشت، چه از آن جهت که برای نخستین بار کشور ما طعم تحریم را تجربه کرد و دولتمردان ما ناگزیر از اداره کشور بدون نفت شدند و چه از آن جهت که کودتای 28 مرداد را در پی داشت. دکتر محمدحسین رفیعی فنود، استاد دانشگاه و نویسنده کتابهایی همچون «توسعه ایران» و «آن سوی جهانی سازی» در گفت‌وگو با خبرنگار سایت باران به بررسی این رویدادها پرداخته است. [ادامه ...]

مجید یوسفی: سون هدین سیاح و جهانگرد سوئدی، در سال 1865 میلادی در استکهلم به دنیا آمد و در سال 1885 میلادی تحصیلات دانشگاهی‌اش را آغاز کرد. با این‌که سفرهای اکتشافی سوئدی‌ها در آن زمان به ناحیه قطب شمال محدود می‌شد، اما سون هدین به سوی آسیا و شرق کشیده شد. هدین سه بار به ایران و هربار به مقصدی متفاوت سفر کرد. نخستین سفر او در سال 1886 میلادی و در سن 21 سالگی بود و با "کوله‌ای بر پشت" ایران را درنوردید و به مناطق شمالی و شرقی ایران سفر کرد. هدین در سومین سفرش به ایران در سال 1906، تجهیزات عکاسی‌اش را به همراه داشت و عکس های ممتازی از مناطق کویری ایران برجای گذاشت. سون هدین تنها سیاح خارجی بود که در سال های پیش و نیز در حضور ویلیام ناکس دارسی به ایران آمد و شاهد تلاش های طاقت فرسای دارسی و دوست نیوزلندی او برای اکتشاف نفت در ایران بود. آن‌چه در پی می‌آید نگاهی به سفرنامه این سیاح سوئدی است که تحت عنوان «کویرهای ایران» توسط دکتر پرویز رجبی به زبان فارسی نوشته شده‌است، اثری که به شرح ماجارهای اکتشاف نفت در ایران اختصاص دارد. [ادامه ...]

«نفت» از لحظه اکتشاف تا به امروز تاثیر غیرقابل انکاری بر کشور ایران داشته‌است، تا آنجا که ردپای آن را در بسیاری از رویدادهای بزرگ تاریخ معاصر ایران می‌توان یافت، مثل کودتای 28 مرداد. هر دولتی نیز رویکردی خاص به این صنعت داشته‌است که گاه این رویکرد کارگشا بوده و گاه ویران‌کننده. از این نظر بررسی رویکرد این دولت‌ها در گذر زمان خالی از لطف نیست و می‌تواند افق‌های جدیدی را در برابرمان بگشاید. دراین باره با رضا وثوقی، کارشناس مسائل نفتی و عضو تحریریه هفته‌نامه «دانش نفت» به گفت‌وگو نشسته ایم که نتیجه آن را می‌خوانید. [ادامه ...]

باران: پس از سقوط دولت دکتر محمد مصدق و زمانی که اکثر ملی‌گراها و نیروهای مخالف شاه زندانی یا تبعید شده‌بودند، فضل‌الله زاهدی با فراغ خاطر اقدام به صادرات نفت ایران از طریق کنسرسیومی متشکل از چند شرکت آمریکایی و اروپایی کرد. در سال 1333 سود ناشی از صادرات نفت به طور رسمی وارد بودجه کشور شد و تغییراتی اساسی را در برنامه‌های اقتصادی و سیاسی کشور به بار آورد. خبرنگار بنیاد باران با دکتر موسی غنی نژاد اقتصاددان، و مولف کتابهایی همچون «تجدد طلبی و توسعه در ایران معاصر» و «جامعه مدنی، آزادی، اقتصاد و سیاست» درباره تاثیرات درآمدهای نفتی بر اقتصاد ایران در طول تاریخ به گفت‌وگو نشسته است. [ادامه ...]

باران: نفت و درآمدهایی که از نفت حاصل یک دولت و یا کشور می شود، تاثیر به سزایی در روند سیاسی و تعیین نوع حکومت‌های کشورهای نفت‌خیز دارد. به یاد می‌آوریم دولت مصدق را که به خاطر تحریم نفت چه فشارهایی را متحمل شد و به یاد می‌آوریم حکومت محمدرضا شاه را که با سود سرشار نفت به سرکوب نیروهای مخالف خود پرداخت. خبرنگار بنیاد باران با دکتر علیرضا رجایی، روزنامه نگار و تحلیلگر مسایل سیاسی درباره تاثیر نفت بر روند دموکراسی خواهی در ایران به گفت‌وگو نشسته است. [ادامه ...]

مهندس عزت‌الله سحابی، به عنوان چهره‌ای که در بطن بسیاری از اتفاقات و جریانات سیاسی کشور بوده است، در این گفت‌وگو به حواشی و متن ملی شدن صنعت نفت و ماجرای خلع‌ید می‌پردازد. وی معتقد است که خلع‌ید منجر به تحولی جدی در تاریخ معاصر ایران شد و فصلی تازه را در این تاریخ، رقم زد. [ادامه ...]

آیا وجود نفت در کشورهای نفت خیز مانعی برای استقرار و توسعه دموکراسی است؟ صورت دیگری از این پرسش این است که پیدایش نفت در مناطق توسعه یافته و برخی مناطق جهان سوم تا چه حد در تشکیل و تثبیت حکومتهای استبدادی موثر بوده است و این نفت که یک پدیده اقتصادی است، چگونه نقشی در عدم پیشرفت دموکراسی در این کشورها دارد ؟ [ادامه ...]

رابطه دولت و ملت صرفا با تعدادی توافقات اعلام شده یا اعلام نشده میان دو طرف شکل نمی گیرد؛ هوادار لاک تلقی شویم یا پیرو هابز، هر دولتی برای تامین منافع توده ها یا حفظ اقتدار خویش باید هزینه کند و این هزینه ها باید از منابعی تامین گردد. [ادامه ...]

پرسش آغازین این است که چه نسبتی میان نفت و فرهنگ وجود دارد؟ اما این پرسش چنان کلی است که راه به جایی نمی‌برد. گونه‌ای پرسش انضمامی آن است که پرسیده شود، نسبت میان هنر و نفت یا سینما یا کتاب و موسیقی با نفت چیست؟ آیا چنین پرسش‌هایی ممکن است؟ کجا نفت؛ این مادة سیاه زیرزمینی با فرهنگ؛ این آفرینش والا یا متاملانه یا شاعرانه یا آسمانی نسبتی برقرار می‌کند؟ [ادامه ...]

اعتماد از یک طرف زاینده دموکراسی است و از طرف دیگر خود دموکراسی مقوم اعتماد است. فرهنگ اعتماد بیش از هر نظام سیاسی دیگری، در نظام دموکراسی محقق می‏گردد. یک نظام دموکراتیک، اعتمادپذیری خود را عمدتاً بر پایه دو معیار پاسخگویی و پیش تعهد بنا می‏گذارد. دموکراسی، زمینه توانمندی را از حیث پاسخگویی فراهم می‏کند. [ادامه ...]

ریشه این شکست را باید در کارهای خود آمریکا و سرمایه‌داری غربی با محوریت آمریکا جست‌وجو کرد. خودمحوری آمریکایی ریشه شکست های پی در پی این نوع از سرمایه‌داری و مدرنیته است. اگر آمریکا با افتخاراتی که از گذشته برای دموکراسی و دفاع از حقوق بشر کسب کرده بود، به زیست خود ادامه می داد، می‌توانست بدون پرداختن هزینه های بسیار به همزیستی مسالمت آمیز خودش با دیگران کمک کند و جهانی انسانی با حضور همه فرهنگ ها و ملت ها بسازد. اما چه باید کرد وقتی نظام های سیاسی، دولت ها و گروه های اجتماعی نیز مانند انسان ها بر اساس داشته هایشان –به حق یا نا حق- دچار توهم شده و غرور و خودخواهی و طمع پیشه کرده و تیشه به ریشه خود می زنند؟ [ادامه ...]

سید محمد خاتمی: سلسله کنفرانس هایی در اسلو و تهران برگزار شده و براساس یک برنامه ریزی درازمدت انجام می شود. اگر بخواهیم کارهای انتخاباتی انجام دهیم، نیازی به این کارها نیست* بزرگترین متفکر اصلاح‌طلب امام خمینی (ره) بود. علامه نایینی و آیت‌الله مطهری هم از جمله اصلاح طلبان بزرگ بودند. مراد ما از اصلاح طلبی اتفاقا بیان درست مفاهیم دینی است، از جمله مسأله انتظار و مهدویت* اینکه ایران بتواند التزام عملی بدهد که به سمت سلاح اتمی نمی رود، گذشته از این که دکترین امنیتی ما چنین چیزی نیست، می تواند در مذاکره بحث شود. باید با مذاکره بدون پیش شرط مسائل را به گفت و گو گذاشت و معتقدم مسأله تنها از این طریق قابل حل است، مگر آن که اراده سیاسی یا بهانه ای وجود داشته باشد که ایران را از این طریق تحت فشار قرار دهند. ایران می تواند با تدبیر و برنامه ریزی این مسأله را در مسیر صحیحی پیش ببرد [ادامه ...]

گاه یکی نیروی سیاسی تمام شرایط کسب قدرت را روی کاغذ دارد، اما در عمل به هر دلیل نسبت به آن همراهی وجود ندارد. در واقع هر چه یک جریان سیاسی در واقعیت صلاحیت اداره کشور را داشته باشد، اما نتواند افکار عمومی‌را به طرف خود جلب کند، طبیعی است که شکست می‌خورد. بنابراین یکی از اقتضائات انتخابات ریاست جمهوری این است که فردی برای کاندیداتوری معرفی شود که بتواند در صحنه عمومی، جلب اعتماد کند. [ادامه ...]

پیمان، دوسویه است و آقای خاتمی این را حتما بهتر از من می داند. او بیش از من و بیش از تک تک آحاد ملت،قدرت، شکوه و عظمت امواج گران عاطفه و اطمیان را که به سوی آمد و او را در عمق دریای دوستی و محبت فرو برد، حس کرده است. اگر می خواهد بار دیگر به آغوش امواج ملت بازگردد، باید با عزمی و با عهدی به سراغ ملت آید که همسنگ اعتماد، دوستی و محبتی باشد که ملتی سخت اندوهگین و خشمگین نثار او می کند. [ادامه ...]

شاید در این میان پرسش اساسی این باشد که وضعیت نامطلوب و شرایط مطلوب در ساختار حقیقی و حقوقی نظام حاکم جمهوری اسلامی کنونی چیست و واقعا دنبال چه هستیم و چه باید باشیم؟ طبق تعریف اصلاحات و اصلاح‌طلبی در چارچوب نظام جمهوری اسلامی، به نظر می‌رسد در یک کلام می‌توان گفت که هدف کلی و اساسی اصلاحات بازگشت به آرمان‌های اعلام شده و تصویب شده انقلاب اسلامی 1357 شمسی و احیای اهداف فراموش‌شده و یا نقض‌شده و حتی مخدوش شده این انقلاب ملت ایران است. این اهداف نیز حداقل در طول 15 سال مبارزه و مقاومت (1357-1342) به وسیله رهبران مبارزه و به‌ویژه رهبر مذهبی بلامنازع آن آیت‌الله خمینی بارها اعلان شده و سرانجام در قانون اساسی 1358 انعکاس یافته است. [ادامه ...]

متاسفانه مردم ایران در تمامی امور زندگی بسیار واقع گرا و حسابگرند، اما به محض اینکه وارد حوزه سیاست می شوند، همه آرمانگرا می شوند و چنان انتظار تحول های آنی را دارند که متاسفانه سررشته کار را از دست خارج می‌کند. از مشروطه تاکنون ما متاسفانه به دلیل همین روحیه ایرانی ها، شاهد خیزهای کوتاه مدت و افت های دراز مدت هستیم. یا چنان به هیجان می‌آییم که می خواهیم این دیر خرابات را به آن بهشت برین تبدیل کنیم، یا این که مایوس می شویم و قهر می کنیم. بنابراین واقعیت این است که اصلاح طلب واقعی به اصلاح مستمر و آرام و عقلایی و مبتنی بر واقعیات جامعه نظر دارد. [ادامه ...]